Dzień: [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13] [14] [15] [16] [17]


Ałmaty – Wlk. Jez. Ałmatyńskie

sobota, 7 VII 2018


Same sukcesy i dobrobyt | W górę, po rurze! | Jezioro jak z obrazka | Na ukwieconej łące | Ostatnie zakupy


Kazachstan nie był priorytetem przy tym wyjeździe i został potraktowany przeze mnie po macoszemu. To olbrzymi kraj i nie sposób byłoby go nawet w małym stopniu poznać w ciągu tak krótkiego wyjazdu. Potencjalnie, jak wspomniałem na początku, można było przejechać z Ałmat do Wąwozu Szaryńskiego*/, a stamtąd przez Kpp Karkyra-Avtodorozhnyy do Kirgistanu. Spieszyło się nam jednak do Biszkeku. Teraz, po krótkim objeździe trzech krajów, myślimy, jak nadrobić zwiedzanie Kazachstanu. Postanawiamy podjechać nad Wielkie Jezioro Ałmatyńskie – to błękitne jezioro w Ałatau Zailijskim (Iле Алатауы), które tak przyciąga wzrok w folderach reklamujących Ałmaty.

Rano podjeżdżamy autobusem nr 63 na ulicę Navoi w dzielnicy Tauguł (Таугул, Навои көшес). Bilety po 150 KZT, komunikacja miejska jest więc tu tania. Po drodze mamy okazję przyjrzeć się zbudowanemu przez firmę Bazis-A przy alei Al-Farabi wielofunkcyjnemu kompleksowi biznesowo-mieszkalny Nurly Tau. Kompleks został zrealizowany w koncepcji „miasta w mieście” i wyróżnia się futurystyczną zgeometryzowaną, można powiedzieć „kryształową” strukturą z charakterystycznymi niebieskimi fasadami i szklanymi dachami. Główny wysokościowiec liczy 28 pięter oraz 109 metrów wysokości, a łączna powierzchnia kompleksu wynosi około 300 000 metrów kwadratowych. To centrum handlowe i biurowe jest jednym z najbardziej znanych i nowoczesnych obiektów w stolicy Kazachstanu. Projektanci w 2008 roku nie przewidzieli jednak tak gwałtownego rozwoju motoryzacji w Kazachstanie, stąd powszechne wśród mieszkańców narzekania na wieczne korki i brak miejsc do parkowania.

Przy wyjeździe z miasta autobus jedzie szeroką aleją Al-Farabi, jedną z głównych arterii południowego Ałmaty. Po jednej stronie mijamy nowoczesną zabudowę, po drugiej rozciąga się rozległy teren zielony Parku Pierwszego Prezydenta. Wjazd do parku wyróżnia się monumentalną kompozycją architektoniczną: rzędy jasnych kolumn tworzą półkolistą kolumnadę, której centrum wieńczy łuk w klasycystycznym stylu. Jasna kamienna konstrukcja, ozdobne detale i symetryczny układ nadają wejściu reprezentacyjny charakter. To nie jest zwykła brama do miejskiego ogrodu, lecz rodzaj architektonicznej scenografii, która ma podkreślać rangę miejsca. Park nosi imię Nursułtana Nazarbajewa, pierwszego prezydenta niepodległego Kazachstanu, który sprawował urząd od 1991 do 2019 roku. Niektórzy mu wypominają, że w czasach Związku Radzieckiego, kierował Komunistyczną Partią Kazachstanu. Po uzyskaniu szybko skupił w swoich rękach ogromną władzę. Na tyle dużą, że już w czasie prezydenckiej kadencji upamiętniono go w nazwie parku*/. Za wejściową kolumnadą znajduje się rozbudowany kompleks fontann, a dalej alejki prowadzą przez tereny zielone, z których można podziwiać góry otaczające Ałmaty.

Przesiadamy się na autobus nr 28 jadący w górę doliny Bolszoj Ałamtinki do miasteczka Kokszoki (Кокшокы). Pozostało jeszcze 15 kilometrów zacznie się właściwy szlak górski. Pragnąc uniknąć wędrowania wzdłuż drogi asfaltowej próbujemy stopa. Trzeci samochód się zatrzymuje, wsiadamy i po 10 minutach jesteśmy na miejscu (1000 KZT). Sprawdzamy u miejscowych, którędy mamy pójść i startujemy.

Na razie poruszamy się szeroką nieutwardzoną drogą poprowadzoną szeroką doliną. Strome zbocza porośnięte są lasami jodłowymi, w oddali na moment wyłania się skalisty wierzchołek jednej z gór w paśmie Zailijskiego Ałatau. Nie umiem, określić, który to szczyt. W bezpośrednim otoczeniu ielkiego Jeziora Ałmatyńskiego. dominują inne szczyty: Pik Sowietow (4317 m), Pik Oziorny (4110 m) i Pik Turist (3954 m). Nieco dalej, w głębi widoczne są kolejne ośnieżone szczyty pasma. Dalsza droga jest dosyć dziwna, bo ciągnie się wzdłuż rurociągu transportującego wodę do kaskady elektrowni wodnych, a następnie do sieci wodociągowej Ałmaty. Nie jest to zwykły wodociąg miejski, lecz element większego systemu hydrotechnicznego. Stalowa rura biegnie po stromym zboczu, a wędrowcy wykorzystują ścieżkę wzdłuż rury jako skrót omijający serpentyny drogi asfaltowej.

Na bardziej stromym fragmencie trasy trafiamy na metalowe schody i poręcze. Nie jest to zbyt wymagająca trasa, ale przyznaję, że można się zasapać. Momenty krótkich postojów wykorzystuję na fotografowanie przyrody. Oto, pod moimi nogami rośnie orliczek czarniawy (Aquilegia atrata), który ma charakterystyczne ciemnopurpurowe lub czarniawe kwiaty z żółtymi pręcikami w środku oraz owoce, w kształcie sterczących, zielonych mieszków tworzących się po przekwitnięciu. Z tego , co wiem, jest często spotykany na wilgotnych łąkach i warożach w wapiennych rejonach górskich. Nieco dalej spotykam kruszczyk rdzawoczerwony (Epipactis atrorubens), wieloletnią roślinę z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Ma zwisające, czerwonofioletowe kwiaty zebrane w grona. A dalej mamy Solidago virgaurea, znany jako nawłoć pospolita, z jej charakterystycznymi żółtymi kwiatami ułożonymi w gęste kłosy. Zarówno w Europie, jak i tu w Azji jest wykorzystywana w celach leczniczych – działa moczopędnie.

Kończą się schody, zaczyna się asfalt. Teraz widać już więcej ośnieżonych szczytów. Gdy oglądam się za siebie, widzą prostą jak drut nitkę wodociągu, gęste lasy ze strzelistymi jodłami na najbliższych zboczach. A dalej, już po przeciwnej stronie doliny, wysokogórskie hale poprzedzielane piargami, wyżej zaś nagie, pozbawione wszelkiej roślinności ostre, poszarpane granie z wstążkami śniegu w żlebach.

Idziemy teraz asfaltem, czasem wyprzedza nas mozolnie wspinający się w górę samochód. Nie potrzebujemy wszakże podwózki, w końcu to ma być wycieczka górska a nie samochodowa. Przy drodze dostrzegam zebrane w kiście pomarańczowo-żółte kwiaty szarłatki czyli groszku Gmelina (Lathyrus gmelinii) zwanego po rosjsku чина Гмелина. Rośnie prawie w całej wschodniej Europie, Rosji, Mongolii oraz Chin. Rośnie tu bodziszek łąkowy (Geranium pratense L.), kwitnie kosmaczek pomarańczowy (Pilosella aurantiaca L.). Co do tego ostatniego, mam wątpliwości. Ale na pewno jest pomarańczowy!

Dochodzimy w końcu do wypłaszczenia. Maszerujemy dalej, już na luzie, wiedząc, że do jeziora mamy blisko. Lubię takie momenty, gdy można wędrować wśród niebotycznych szczytów. Co prawda czuć wokół cywilizację: spacerujących ludzi, zaparkowane na poboczu samochody, linie elektryczne. Ale czuje się też przestrzeń, czuć wolność i lekkość. Krajobrazy są surowe, góry potężne. Ale najpiękniejsze widoki ujrzymy już za chwilę. Oto przed nami otwiera się widok na Wielkie Jezioro Ałmatyńskie. Jest takie, jak być powinno: niepowtarzalnie turkusowe. Jezioro leży w górskiej dolinie, otoczonej stromymi zboczami Zailijskiego Ałatau. Barwa wody kontrastuje z szarością skalistych stoków i bielą śniegu zalegającego w wyższych partiach gór. Na wprost nas wznosi się potężny szczyt Jartasty şyñy, za nim jeszcze wyższy Пик Шукур, a bardziej na prawo – Pik Kroszka (Пик Крошка) sąsiadujący z Pikiem Turist (пик Турист). Nad brzegami nie ma rozległych plaż ani łagodnych łąk – krajobraz jest surowy, niemal alpejski. Wpatrzeni w toń jeziora stoimy bez ruchu dłuższą chwilę. Bardzo się cieszę, że tu dotarłem. To jeszcze jedno miejsce na świecie znane wielu z telewizji, do którego udało mi się dotrzeć osobiście.

– Raczej na brzeg jeziora nie zejdziemy – przerywam panującą ciszę.

– Dlaczego?

– Widzisz, że nikogo nie ma w dole.

Faktycznie, dostęp do jeziora jest ograniczony. To zbiornik wody pitnej dla olbrzymiego miasta. Nie można się więc i kąpać, zresztą w lipcu temperatura wody wynosi około 8–12°C, leży wszak na wysokości 2510 m n.p.m. i jest zasilane wodami pochodzącymi z topniejącego śniegu.

– Usiądziemy gdzieś? – pyta Marzena.

Chociaż nasza wspinaczka nie była wyczerpująca – przewyższenie wyniosło raptem 550 metrów – i nie zasługujemy na odpoczynek, to chętnie posiedzimy sobie delektując się tymi widokami. Widzę, że parę osób zeszło dziką ścieżką po zboczu w kierunku jeziora, idziemy w ich ślady. Zaszywamy się w wysokich zaroślach. Wokół ukwiecona górska hala. Ileż tu gatunków kwiatów! Fotografuję je, by później przyjrzeć się im dokładniej. Rośnie tu bodziszek himalajski (Geranium himalayense) z rodziny bodziszkowatych z niebiesko-fioletowymi kwiatami i owłosionymi pędami; zwykły rdest wężownik (Bistorta officinalis Delarbre) z rodziny rdestowatych z charakterystycznymi, gęstymi kłosowatymi kwiaty w kolorze białym lub jasnoróżowym; jest i dzwonek brodaty (Campanula barbata), którego dzwonkowate kwiaty przybrały jasnoniebieski kolor; obok mamy wykę ptasią (Vicia cracca) z rodziny bobowatych (Fabaceae), charakteryzującą się fioletowo-niebieskimi kwiatami zebranymi w grona. Widzę również żmijowca zwyczajnego (Echium vulgare), silnie miododajną roślinę z rodziny ogórecznikowatych, ale uznawaną za lekko trującą. A tu pośród zielonych, gęstych traw górskich kwitnie siekiernica górska (Hedysarum hedysaroides). Jest i pełnik chińskiego (Trollius chinensis), wieloletnia roślina z rodziny jaskrowatych, zachwycająca intensywnie pomarańczowo-żółtymi kwiatami z wąskimi, igiełkowatymi pręcikami wewnątrz. Tu również występuje dziko rosnący gatunek orlika ciemnego (Aquilegia atrata), którego wcześniej już widziałem, a także gnidosz tubéreuse (Pedicularis tuberosa) z żółtymi, kłosowatymi kwiatostanami o charakterystycznych, kapturkowatych płatkach.

Daleko, po drugiej stronie jeziora, widzę dziesiątki spływających z gór strumyków. Łaczą się ze sobą, rozdzielają na wielkich głazach, tworzą kaskady i siklawy. Są zbyt odległe, by słyszeć ich szum. Nie słychac też stuku młotków alpinistycznych, choć, jak sądzę, w wielu miejscach Ałtaju trwają teraz wyprawy alpinistyczne. Szkoda, że zabrakło czasu na pochodzenie po tych czterotysięcznikach...

Czas wracać do Ałmat! Około 16:00 zbieramy manatki i wracamy do asfaltu.

– Wracamy chyba autostopem. Dobrze nam poszło w tą stronę – proponuje Marzena.

– Ok, ale ty będziesz łapała.

– Dobrze.

Musimy zejść troszkę w dół wzdłuż długiego ciągu zaparkowanych na poboczu samochodów. Jest już popołudnie i liczymy na to, że miejscowi też będą wracać z wycieczki do domu. Po chwili siedzimy już w samochodzie. Kierowca zawozi nas do samych Ałmat i nawet nie chce pieniędzy. Musimy jeszcze przetransportować się autobusem w pobliże naszego hostelu (Nice Hostel Almaty), by odebrać pozostawione rzeczy. Jutro samolot mamy o 8:45, powinniśmy wcześnie wstać, aby więc nie stresować się rano logistyką, postanowiliśmy ostatnią noc spędzić w pobliżu lotniska odległego od centrum o ponad 15 kilometrów. Już wcześniej zarezerwowałem nocleg w hostelu Ałmaty Airport.

– Jest trochę droższy… – uprzedziłem Marzenę.

– Nie szkodzi. Tak będzie lepiej.

Wsiadamy do autobusu nr 93 i jedziemy na lotnisko. Hostel wygląda nader skromnie, by nie powiedzieć – byle jak. Trochę trwa, nim się zakwaterujemy, nie ma nikogo z personelu.

– Trzeba by coś kupić do jedzenia… – stwierdza Marzena. – Głodna jestem. I na śniadanie też.

– No, to chodźmy poszukać sklepu.

Właściwie powinniśmy to zrobić w centrum. Tu, na obrzeżach miasta jest trudniej, w dodatku nie pomyślałem o zakupie jakichś pamiątek. Wybór w dwóch jeszcze otwartych osiedlowych sklepikach jest niewielki. Kupujemy chleb, ciastka, owoce i biały ser. Ja rozglądam się za jakimś alkoholem, Marzena za czymś słodkim. Ostatecznie kupujemy po butelce kazachskiego koniaku i kilka kawałków ładnie zapakowanej chałwy. W ten sposób pozbywamy się praktycznie wszystkich kazachskich tenge.

A teraz kolacja i do łóżka!

______________________

*/ W 2019 roku ustąpił ze stanowiska, zachowując początkowo znaczne wpływy polityczne. Jego rządy przyniosły krajowi rozwój gospodarczy, ale były też krytykowane za ograniczanie opozycji i wolności politycznych.


Następny dzień Powrót do Wstępu Powrót do Strony głównej